Siekdami užtikrinti efektyvesnį interneto svetainės veikimą, naudojame slapukus. Tęsdami naršymą interneto svetainėje sutinkate, kad Jūsų kompiuteryje būtų įrašomi slapukai.

Wielkie i Małe Getto

Aplink Vokiečių g./ Around Vokiečių street

Wielkie i Małe Getto

Ulice te stanowiły część dzielnicy żydowskiej, położonej na zachód od ul. Didžioji (Wielka), pomiędzy ulicami Dominikonų (Dominikańska) i Vokiečių (Niemiecka). W latach II wojny światowej przez jakiś czas znajdowało się tu tzw. Małe Żydowskie Getto (ulice Stiklių, Gaono, Antokolskio, Žydų), gdzie mieszkało około 11–12 tys. osób, głównie przedstawicieli inteligencji, robotników i bezrobotnych. Małe getto istniało do 1941 r. Przy ul.Žydų znajdowała się Wielka Synagoga (nie zachowała się). Wielka Synagoga, w której przechowywano 18 zwojów Tory, mogła pomieścić około 3–5 tys. wiernych. Obok znajdowała sie bożnica Gaona, słynna biblioteka Straszuna oraz inne budynki na dziedzińcu synagogi. Wszystko to ostatecznie zostało zniszczone przez władze sowieckie.

Dzisiaj na miejscu Wielkiej Synagogi znajduje się przedszkole, obok pomnik Gaona – w miejscu, gdzie kiedyś stał jego dom. Wąskie I krzywe uliczki z poprzecznymi arkadami zachowały swój pierwotny koloryt, zachowało się lub zostało zrekonstruowane nieco dawnej architektury: głównie to domy przy ulicach Stiklių (Szklarzy) i Gaona.

Wielkie Getto w Wilnie istniało od 6 września 1941 do 23 września 1943 r. Jego granice wyznaczały ulice: Lydos, Rūdninkų, Mėsinių, Ašmenos, Žemaitijos, Dysnos, Šaulių oraz Ligoninės. W getcie osiedlono ok. 29 000 Żydów; większość z nich w zabili w Ponarach hitlerowcy i ich poplecznicy. W miejscu domu przy Rūdninkų 18 znajdowała się główna brama getta; informuje o tym pamiątkowa tablica z planem getta. Kwartał między ulicami Ašmenos, Dysnos i Mėsinių jako pierwszy odrestaurowano – znajduje się tu obecnie Żydowskie Centrum Kultury i Informacji. Dzisiejsza ulica Žemaitijos w l. 1921–1951 była nazywana ulicą Mattityahu Straszuna, twórcy pierwszych zbiorów (1892 r.) późniejszej największej judaistycznej biblioteki w Europie. Biblioteka została zniszczona wraz z Wielką Synagogą, książki rozkradziono i rozproszono po całym świecie. W obecnym gmachu teatru „Lėlė” (ul. Arklių 5) działał żydowski teatr getta, w którym wystawiono 120 spektakli. Po odzyskaniu przez Litwę niepodległości, dzień likwidacji Wielkiego Getta (23. września) został ogłoszony dniem ofiar ludobójstwa na narodzie żydowskim.